آی یوـ دی کاپرتی (TCu ۳۸۰ A) یک وسیله کوچک حاوی مس است که در داخل رحم کار گذاشته شده و تا ده سال از بارداری پیشگیری میکند.
● مکانیسم عمل آی. یو.دی به این صورت است:
۱. ایجاد التهاب در حفره رحم و صدمه به اسپرم
۲. اختلال در حرکات لولههای رحمی و جلوگیری از انتقال اسپرم و رسیدن آن به تخمک
▪ اثربخشی آییودی TCu ۳۸۰A حدود ۹۹/۲ درصد است.
● مزایای استفاده از آی.یو.دی
▪ اثربخشی بالا
▪ قابلیت برگشت باروری بلافاصله پس از خروج آی. یو.دی
▪ طولانی مدت بودن اثر پیشگیری از بارداری ۱۰( سال) 
▪ نیاز نداشتن به یادآوری روزانه
▪ عدم تاثیر بر شیردهی
▪ نداشتن آثار و عوارض هورمونی,
▪ قابل استفاده در اوایل دوران یائسگی
▪ عدم تداخل با تماس جنسی
▪ تداخل نداشتن با مصرف داروها
● معایب استفاده از آی.یو.دی
▪ لزوم کارگذاری و خروج توسط پزشک، فرد دورهدیده
▪ خروج خودبخودی آی.یو.دی
▪ عدم پیشگیری از انتقال بیماریهای منتقله از راه تماس جنسی
▪ لزوم معاینه دورهای
● شایعترین عوارض آی.یو.دی عبارتند از:
۱. افزایش خونریزی در هنگام قاعدگی: به فرد آگاهی لازم داده میشود که این مشکل طی ۲-۳ ماه پس از گذاردن آی.یو.دی رفع خواهد شد. در صورت نیاز، درمان با داروهایی مانند ایندومتاسین، مفنامیک اسید (روزانه ۳ بار و هر بار ۲ کپسول ۲۵۰ میلیگرمی به مدت ۵ روز)،... و قرص آهن آغاز میشود. ولی اگر مشکل خونریزی و درد زمان قاعدگی با این درمان برطرف نشود، باید علت آن بررسی شود و در صورت نیاز، آی.یو.دی خارج شود.
۲. خونریزی نامنظم و لکهبینی بین قاعدگیها: به فرد آگاهی داده میشود که این مشکل در عرض ۲-۳ ماه برطرف خواهد شد. اگر مشکل پس از گذشت ۲-۳ ماه ادامه یافت، باید به پزشک مراجعه شود.
۳. افزایش ترشحات واژینال: در صورت افزایش ترشح واژینال، توسط پزشک نوع آن بررسی و سپس درمان آغاز شود. ترشحات عفونی بدبو، همراه با سوزش و خارش هستند و رنگ آنها با ترشحات غیرعفونی تفاوت دارد.
● عوارض کمتر شایع آی.یو.دی نیز عبارتند از:
۱. بیماریهای التهابی لگن: در ۲۰ روز اول پس از کارگذاری مشاهده میشود. دلیل اصلی آن تشخیص ندادن عفونت موجود قبل از کار گذاشتن آی.یو.دی و یا رعایت نکردن اصول استریل در زمان جایگذاری است. در این موارد فرد باید به بیمارستان مراجعه کند.
۲. سوراخ شدن رحم هنگام کارگذاری: در موارد احتمال سوراخ شدن رحم، باید فرد به متخصص زنان یا بیمارستان مراجعه نماید و آی.یو.دی خارج شود.
● در این موارد استفاده از آی.یو.دی به کلی ممنوع است:
شک یا اطمینان به حاملگی، سابقه بیماری التهابی لگن با بستری در بیمارستان، رحم با شکل غیرطبیعی، بیماری ویلسون یا حساسیت به مس (برای آی.یو.دیهای مسدار)، نقص سیستم ایمنی، سرطان درمان شده دهانه رحم، فیبرومی که اندازه و شکل رحم را تغییر داده باشد، خونریزی شدید قاعدگی (دفع لخته) یا کمخونی شدید، خونریزی واژینال بدون علت مشخص، اختلالات انعقادی، سابقه بارداری خارج رحمی، شک به وجود بدخیمی رحم یا دهانه رحم و یا قطعیت وجود آن، پاپ اسمیر غیرطبیعی، در فاصله زمانی درمان و پیگیری مول (حداقل ۱ سال) ، نداشتن سابقه زایمان، سل لگنی.
● درموارد زیر هم توصیه شده است از آی.یو.دی استفاده نشود:
سابقه بیماری التهابی لگن بدون بستری در بیمارستان، داشتن شریکهای جنسی متعدد (در زن یا همسر وی)، بیماریهای دریچهای قلب که نیاز به دریافت آنتیبیوتیک پیش از گذاشتن آی.یو.دی داشته باشند، ابتلای به بیماری منتقله از راه جنسی یا سابقه آن (ابتلای اخیر) ، التهاب رحم پس از زایمان و یا سقط عفونی در ۳ ماه گذشته، التهاب و دهانه رحم یا واژن درمان نشده.استفاده از آی.یو.دی در افراد دیابتی هم نیاز به کنترل دارد.
● زمان شروع استفاده از آی.یو.دی 
۱. در قاعدگی: با توجه به اطمینان از باردار نبودن و نیز نرمی دهانه رحم، کارگذاری آی.یو.دی در ۵ روز اول خونریزی قاعدگی توصیه میشود. در این حالت خونریزی و درد ناشی از کارگذاری هم با خونریزی و درد دوران قاعدگی پوشیده خواهد شد.
۲. پس از زایمان (طبیعی، سزارین:) کوتاهترین فاصله زمانی ممکن برای آغاز استفاده از آی.یو.دی، ۶ هفته پس از زایمان طبیعی یا سزارین است. ضمناً شیردهی مانع گذاشتن آی.یو.دی نیست و آی.یو.دی اثری بر شیر مادر ندارد.
۳. پس از سقط یا کورتاژ: پس از سقط یا کورتاژ زیر ۱۲ هفته و به شرط عفونی نبودن سقط، میتوان در ۵ روز اول پس از سقط آی.یو.دی را کار گذاشت. ولی در موارد سقط بالای ۱۲ هفته، این کار باید با ۶ هفته تاخیر و پس از بررسیهای لازم توسط متخصص انجام شود.
۴. در مادران شیردهی که قاعدگی آنها برنگشته است، آی.یو.
دی را میتوان ۶ هفته پس از زایمان با انجام آزمایش اچ.سی.جی و اطمینان از عدم بارداری کار گذاشت. 


● آزمایشها و معاینههای لازم:
در اولین مراجعه به پزشک، معاینه لگنی برای بررسی اندازه و وضعیت رحم و تخمدانها انجام میشود و متقاضی از نظر وجود یا عدم وجود موارد منع استفاده از آی.یو.دی مورد بررسی قرار میگیرد.
● در مراجعههای بعدی توجه به موارد زیر ضروری است:
۱. دیدن نخ آی.یو.دی. بررسی نخ آی.یو.دی پس از اتمام اولین دوره خونریزی قاعدگی به دنبال کار گذاشتن آی.یو.دی انجام شده و کنترلهای بعدی آن هر ۶ ماه یکبار (در غیر از زمان قاعدگی) صورت خواهد گرفت.
شایان ذکر است که در چند ماه اول پس از گذاشتن آی.یو.دی و به ویژه در دوران قاعدگی احتمال خروج خودبهخود آن وجود دارد. در صورت افزایش طول نخ و یا در حال خروج بودن آن، باید نسبت به خروج کامل آی.یو.دی اقدام شود. بلافاصله پس از خروج آی.یو.دی و در صورت مناسب بودن شرایط فرد (حامله نبودن، نداشتن عفونت و تقاضا برای ادامه روش) میتوان نسبت به گذاردن آی.یو.دیجدید اقدام کرد.
۲. معاینه لگنی برای بررسی ترشحها و حساسیت رحم و تخمدانها
۳. انجام پاپاسمیر براساس دستورالعمل کشوری
۴. بررسی وضعیت رضایتمندی، داشتن مشکل با استفاده از آی.یو.دی، تقاضا برای تغییر روش و یادآوری مسایلی که فرد در صورت بروز آنها باید مراجعه نماید.
▪ تذکر: در صورت رویارویی با هرکدام از علایم، عارضهها و هشدارها مراجعه به پزشک ضروری است.

مطالب مرتبط: