همه خانمها از زمانی که به سن بلوغ میرسند و اولین قاعدگیشان را تجربه میکنند متوجه تغییراتی اساسی در بدنشان میشوند و در عین حال ممکن است بیماریهای جدیدی را تجربه کنند که تا به حال هیچ چیز در موردشان نمیدانستند. یک دسته از این بیماریها، عفونتهای مختلف ناحیه تناسلی و ترشحات حاصل از آن است. البته همه ترشحات غیرطبیعی محسوب نمیشود و نیازی به درمان ندارد.



نشانه های ترشحات طبیعی

ترشحات در خانمها به 2 گروه فیزیولوژیک و پاتولوژیک تقسیم میشود. ترشحات فیزیولوژیک معمولا از شروع اولین قاعدگی تا یائسگی به علت تخمکگذاری ایجاد میشود که شفاف، بیرنگ و یمی کشدار است و در حدود روز 10 تا 18 سیکل عادت ماهانه میزانشان افزایش پیدا میکند. در حقیقت این ترشحات «استروژنیک» نامیده میشود و نشانهای از تخمکگذاری است. حتی گاهی اوقات مقدارشان آنقدر زیاد است که فرد را به شک وامیدارد و مجبور میشود به مطب مراجعه کند درحالی که این ترشحات هیچ خطری ندارد. دومین نوع از ترشحات فیزیولوژیک، ترشحات سفید رنگ به مقدار بسیار کم، بدون بو، تا حدی کشدار، پنیری و بدون خارش است. درواقع چون ناحیه واژن نزدیک به مقعد است درصد کمی احتمال رشد قارچ وجود دارد حتی در حالت عادی یک دختربچه 3ساله هم ممکن است به این قارچ مبتلا شود یه هردوی این ترشحات طبیعی است و احتیاجی به درمان خاصی ندارد.

منشاء ترشحات غیرطبیعی

ترشحات واژن یا مهبل، مطلبی نیست که بتوان به راحتی راجع به آن صحبت کرد و یا حتی با پزشک در میان گذاشت، در حالی که این مسئله می تواند عملکرد زنان را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
مایعی که از غدد داخل واژن و گردن رحم خارج می شود، باکتری ها و سلول های مرده را به بیرون دفع می کند. این مسئله مسلما نقش بسزایی در پاکیزگی واژن و جلوگیری از بروز عفونت دارد.در اغلب موارد وضعیت ترشحات واژن کاملا طبیعی است. مقدار این ترشحات در زنان مختلف متفاوت است و به علاوه رنگ آن نیز می تواند از حالت شفاف تا سفید شیری متغیر باشد و این بسته به زمان چرخه قاعدگی است.
همچنین ممکن است تغییراتی در مقدار و بوی ترشحات مشاهده شود، برای مثال هنگام تخمک گذاری، شیردهی و رابطه جنسی با همسر مقدار ترشحات بیشتر خواهد شد. همچنین در هنگام حاملگی یا در صورت عدم رعایت بهداشت شخصی، بویی متفاوت احساس خواهد شد.
 چنانچه رنگ، بو و محتوای ترشحات به طور قابل ملاحظه ای غیر طبیعی شود، به خصوص اگر سوزش و خارش در محل واژن نیز احساس شود، نیازمند بررسی دقیق است.

چه چیزی باعث ترشحات غیرطبیعی می شود؟

هر گونه تغییر در مقدار طبیعی باکتری موجود در واژن می تواند بو، رنگ و ترکیبب ترشحات را تحت تاثیر قرار دهد. مواردی که می تواند این توازن را بر هم زند عبارتند از:
1- استفاده از داروهای آنتی بیوتیک و یا استروئیدی
2- عفونت باکتریایی مهبل
3- قرص ضد بارداری
4- سرطان گردن رحم
5- بیماری های مقاربتی مثل کلامیدیا و سوزاک
6- دیابت
7- تحریک ناشی از محصولات معطر مانند صابون و کف وان حمام
از لباس زیر نخی یا پنبه ای استفاده کنید و از پوشیدن لباس تنگ جدا اجتناب کنید
8- عفونت لگنی بعد از عمل جراحی
9- بیماری التهابی لگنی
10- تریکوموناس (نوعی تک سلولی که باعث التهاب مهبل می شود)
11- تحلیل واژن در دوران یائسگی که در این حالت دیواره واژن دچار خشکی می شود و کوچک می گردد.
12- التهاب مهبل
13- عفونت قارچی
14- دوش مهبلی گرفتن
15- حاملگی
16- استرس
17- لباس زیر تنگ و یا با الیاف پلاستیکی
18- نوار بهداشتی قاعدگی نامناسب و آلوده
تشخیص توسط پزشک
پزشک متخصص زنان برای شروع درمان، ابتدا سوالاتی راجع به وضعیت سلامتی و علائمی که ملاحظه می کنید می پرسد، مانند :
- چه زمانی ترشحات غیر طبیعی شروع شده است؟
- رنگ ترشحات چگونه است؟
- آیا بوی خاصی از آن استشمام می شود؟
- آیا هیچ گونه احساس خارش، درد یا سوزش در محل واژن احساس می شود؟
- آیا شستشوی واژن را انجام می دهید؟
آزمایش پاپ اسمیر
سپس پزشک با استفاده از وسیله ای به نام اسپکولوم، معاینه لگنی برای شما انجام می دهد تا مستقیماً دهانه رحم را مشاهده کند.در حین معاینه لگنی، یک نمونه از ترشحات برای آزمایش در آزمایشگاه جمع آوری می شود.همچنین ممکن است آزمایش پاپ اسمیر تجویز گردد.
پیشگیری
برای پیشگیری از عفونت های واژن که منجر به خروج ترشحات غیر طبیعی می شود، باید...
1- محل واژن را با آب گرم و صابون ملایم تمیز نگه دارید.
2- از صابون معطر استفاده نکنید و همچنین از حمام حباب و اسپری زنانه اجتناب کنید.
3- بعد از رفتن به حمام همیشه خود را خشک کنید تا از ورود باکتری به واژن جلوگیری شود.
4- از لباس زیر نخی یا پنبه ای استفاده کنید و از پوشیدن لباس تنگ جدا اجتناب کنید.

درمان

روش درمان وابسته به علت اصلی بیماری است.عفونت قارچی با داروهای ضد انگلی که در قالب کرم یا ژل در محل واژن استفاده می شود، درمان می گردد.عفونت باکتریایی با قرص های آنتی بیوتیک درمان می شود. به عنوان جایگزین می توانید از کرم های آنتی بیوتیکی واژنی استفاده کنید، خصوصاً اگر دچار عوارض جانبی قابل توجهی ناشی از مصرف قرص های آنتی بیوتیکی شدید.تریکومونیاز با داروی مترونیدازول(فلاژیل) یا تینیدازول( تیندامکس) درمان می شود.
اگر پزشک شما بر اساس یافته های شرح حال و معاینه تان شک کند که ممکن است شما بیماری منتقله از راه جنسی داشته باشید، ممکن است قبل از آماده شدن نتایج آزمایش ها، برایتان به روش تزریقی و خوراکی آنتی بیوتیک شروع کند.
التهاب مهبل تحلیل رفته می تواند با تغییرات هورمونی ایجاد شود، مثلاً بعد از بارداری یا در هنگام استفاده از قرص های جلوگیری از بارداری بروز کند. به طور شایع تر این مشکل در طی و بعد از یائسگی ایجاد می شود.
پس از یائسگی، درمان جایگزین هورمونی می تواند از راه خوراکی یا مهبلی تجویز شود. تجویز مهبلی کرم باعث می شود در معرض سطح کمتری از هورمون قرار بگیرید. در موارد خفیف استفاده از یک لغزنده کننده می تواند کافی باشد.اگر از قرص های جلوگیری از بارداری استفاده می کنید، تغییر نوع قرص یا قدرت آن می تواند به شما کمک کند که از التهاب مهبل تحلیل رفته خلاصی یابید.
مشخصات ترشحات سالم واژن و دهانه رحم
مشخصات ترشحات سالم واژن و دهانه رحم

عفونت های شایع واژن

در بانوان غدد داخل واژن و دهانه رحم به طور مداوم مقدار کمی مایع ترشح می کنند. این مکانیسم کمک به سلامت و پاک شدن مجرای تناسلی می کند. این ترشحات اکثراً بیرنگ و یا حداکثر شیری کم رنگ و بدون بو هستند، ولیکن بسته به سیکل ماهیانه در خانم ها رنگ و غلظت آن تغییر پذیر است. به طوریکه در زمان تخمک گذاری، حاملگی،شیر دادن و نزدیکی جنسی مقدار این ترشحات بیشتر می شود .

بنابراین با توجه به نکات ذکر شده باید توجه داشت که افزایش ترشحات واژن در در بسیاری موارد طبیعی است، به ویژه اینکه ترشحات باعث مرطوب شدن مجرای تناسلی می شود،که این خود کمک بسیار در پیشگیری از بیماری گوناگون در این ناحیه می کند.

چه زمانی این افزایش ترشح طبیعی نیست؟

اگر افزایش ترشح باعث تغییر رنگ، بو ، التهاب ناحیه تناسلی، خارش، سوزش بشود غیر طبیعی خواهد بود به ویژه اینکه اگر بیمار در زمان عادت ماهیانه نباشد ولیکن ترشح خونی داشته باشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کند.

چه چیز باعث این تغییرات می شود؟

هر عاملی که تغییر در محیط طبیعی واژن بدهد، و به عبارتی PH آن را تغییر بدهد، سبب افزایش ترشح غیر طبیعی از واژن می شود مانند: استفاده از بعضی صابونها، آنتی بیوتیکها، بیماری قند، حاملگی، عفونتها، و یا حتی پاک کردن مجرای تناسلی توسط اسپری های مخصوص ناحیه تناسلی و یا Vaginal douchمی توانند این مشگل را سبب شوند.

چگونه Vaginal Douching باعث عفونت می شود؟

بسیاری از بانوان فکر می کنند این روش بسیار خوبی برای پاکیزه نگهداشتن واژن است. اگر چنانچه احساس بو در ناحیه تناسلی می کنید این بو اکثراً از قسمت خارجی دستگاه تناسلی است و شما می توانید با آب و صابون قسمت خارجی دستگاه تناسلی را تمیز نگاه دارید و همان حمام روزانه برای این پاکیزگی کافی است.

در حالیکه با گرفتن دوش واژینال و استفاده از مواد شیمیائی محیط طبیعی واژن را به هم می ریزید که این خود سبب عفونت می شود. از طرفی دیگر توسط Vaginal Douching (شستشوی واژن) باکتریهای موجود در واژن را به قسمت دهانه رحم خود و خود رحم روانه می کنید که این خود سبب عفونت در این نواحی خواهد شد.

عوامل مؤثر در افزایش ترشح واژن:

افزایش ترشح واژن به گونه غیر طبیعی به دلایل گوناگون خواهد بود که به طور کلی به نام Vaginitis نامیده می شوند.

1-عفونتهای قارچی واژن

درواژن قارچ به مقدار کم به طور طبیعی زندگی می کند، محیط اسیدی واژن مانع از رشد این قارچها می شود. حال اگر به دلیلی از اسیدی بودن محیط واژن کاسته شود قارچها رشد بیشتر خواهند کرد و سبب عفونت قارچی در واژن می شوند. حاملگی، بعضی از آنتی بیوتیکها، مصرف قرصهای جلوگیری از حاملگی، بیماری قند، استفاده از کورتون ، زمان سیکل ماهیانه، روابط جنسی، نیز از عواملی هستند که باعث تغییر محیط طبیعی واژن و افزایش رشد قارچها و در نتیجه باعث عفونت در واژن می شوند.

علائم عفونت قارچی چیست؟

باید بگویم که این بیماری بسیار شایع است. بیمار احساس نارحتی در ناحیه تناسلی دارد که به صورت سوزش، خارش در دهانه واژن و در قسمت خارجی ناحیه تناسلی احساس می شود. ترشحات واژن به رنگ سفید و بسیار غلیظ در می آید که می توان آن را به شکل تکه های ریز پنیر مانند دید. بیمار احساس سوزش در زمان نزدیکی دارد.

و همینطور احساس تورم در قسمت خارجی دستگاه تناسلی می کند.

ولیکن به یاد داشته باشید که اگر مکرراً و یا به گونه شدید بیماری مبتلا شوید که گاهی هم به درمان جواب نمی دهد و بلافاصله پس از درمان بیماری باز می گردد باید از نظر سایر بیماریهای سیستمیک به ویژه بیماری قند بررسی شوید.

چگونه درمان می شوید؟

درمان این بیماری بسیار ساده و معمولا با استفاده از کرمهای موضعی ضد قارچ مخصوص دستگاه تناسلی بانوان و یا گاهی هم اگر قادر به استفاده از کرم واژینال نباشید، با خوردن دارو درمان پذیر می باشد. گاهی توسط داروهائی که احتیاج به نسخه پزشک ندارد این بیماری به راحتی درمان پذیر است. ولیکن باز هم تکرار می کنم، چنانچه حامله هستید و یا به طور مکرر درگیر این بیماری می شوید، باید حتماً به پزشک خود مراجعه کنید که علت اصلی را جویا شوید.

چگونه از ابتلا مکرر به این بیماری پیشگیری کنیم؟

به نکات زیر توجه داشته باشید.

•حتماً از شورت های کتانی استفاده کنید.

• تا آنجا که ممکن است از پوشیدن شورت های پلاستیکی و یا بسیار تنگ و چسبان خودداری کنید.

از کاغذهای توالت حاوی مواد معطر و رنگی، Tampon، Pad های معطر و Bubble Bath و یا به طور کلی نشستن در وان حمام پرهیز کنید.

• اگر باز هم گرفتار عفونت مکرر قارچی واژن شدید به پزشک خود حتماً مراجعه کنید به دو دلیل نخست اینکه ممکن است علت بیماریهای سیستمیک بدن باشد و دو م گاهی لازم است که پزشک شما را برای مدت چند ماهی روی درمان بگذارد که از تکرار عفونت جلوگیری شود.


عفونت شایع دیگر واژنTrichumoniasis :

عامل این بیماری یک نوع انگل به نام تریکومونا است که اکثراِ در اثر نزدیکی با فرد مبتلا ، بیمار درگیر آن خواهد شد. گاهی بیمار مدتها این بیماری را دارد بدون اینکه علائمی داشته باشد.

علائم

افزایش ترشح واژن، تغییر رنگ آن به صورت آبکی، یا زرد رنگ و یا گاهی سبز کمرنگ، بوی بد، خارش و سوزش، درد و سوزش در هنگام دفع ادرار از علائم آن است. اکثراً احتیاج به درمان خوراکی دارد. در این نوع گرفتاری همسر بیمار هم بهتر است که درمان بشود.

در اینجا باید یاد آور شوم که عفونتهای دیگر ناحیه تناسلی در ارتباط با رابطه جنسی ونزدیکی بیمار به آنها مبتلا می شود ازقبیل «کلامید یا»، سوزاک، هم می تواند سبب افزایش ترشح واژن بشود، ولیکن اینها عفونت هائی هستند که ابتدا دهانه رحم را گرفتار می کنند و گاهی تنها علامت آنها افزایش ترشح واژن است که در این نوع عفونتها زن و مرد هر دو باید درمان بشوند. ولیکن به خاطر داشته باشید که در این مقاله فقط سخن بر سر عفونت های شایع ناحیه واژن است نه سایر قسمتهای تناسلی

نکاتی که برای پیشگیری از عفونت واژن :

1- هرگز از Vaginal douche استفاده نکنید.

2- از مواد عطری- اسپری عطری، Tamponsو همینطور از Pad های معطر در زمان خونریزی ماهیانه پرهیز کنید.

3- همیشه شورت های کتانی که زیاد هم تنگ و چسبان نباشند، بپوشید.

4- همیشه ناحیه تناسلی و مقعد را از جلو به عقب پاک کنید این روش تا آنجا که ممکن است از انتقال عفونت از ناحیه رکتوم به واژن جلوگیری خواهد شد.

5- گاهی این خارش و سوزش در ناحیه تناسلی ممکن است به دلیل آلرژی به مواد پاک کننده باشد در این صورت بهتر است که پودر لباسشوئی و کاغذ یا مایع نرم کننده پارچه را در موقع شستشو عوض کنید.

6- گاهی کاندوم یــــا «دیافراگم» و یا Sperm Killing Gel که برای پیشگیری از حاملگی مصرف می شود ممکن است سبب حساسیت و خارش و سوزش در ناحیه واژن بشود، در اینصورت بهتر است روش دیگری را جایگزین کنید.

7- پس از دوش روزانه ناحیه خارجی تناسلی را با حوله خوب خشک کنید.
کدام ترشحات زنانه خطرناک است؟
همه خانمها از زمانی که به سن بلوغ میرسند و اولین قاعدگیشان را تجربه میکنند متوجه تغییراتی اساسی در بدنشان میشوند و در عین حال ممکن است بیماریهای جدیدی را تجربه کنند که تا به حال هیچ چیز در موردشان نمیدانستند.




مطالب مرتبط: